Renovatieplicht 2025: van label E/F naar D

In Vlaanderen is de jacht op energieverslindende gebouwen officieel geopend. Sinds 2023 geldt er een renovatieverplichting voor residentiële gebouwen, maar begin 2025 heeft de nieuwe Vlaamse regering de spelregels aangepast en versoepeld. Voor mede-eigenaars in een appartementsgebouw is dit een cruciaal onderwerp: de energetische staat van het gebouw bepaalt immers niet alleen uw comfort en energiefactuur, maar ook de verkoopwaarde en de wettelijke verplichtingen bij overdracht.

Wat houdt de renovatieplicht precies in?

Wanneer een appartement met een EPC-label E of F wordt overgedragen (via een verkoop, schenking in volle eigendom, of het vestigen van een erfpacht), is de nieuwe eigenaar verplicht om het pand binnen een bepaalde termijn energetisch te renoveren. Het doel is om het pand naar minstens label D te brengen.

De belangrijkste wijzigingen in 2025

De Vlaamse regering heeft besloten om de druk op eigenaars iets te verlichten door twee belangrijke aanpassingen door te voeren:

1. Termijn verlengd naar 6 jaar: Waar u voorheen vijf jaar de tijd had om de werken uit te voeren, is deze termijn sinds 1 januari 2025 opgetrokken naar zes jaar na de notariële akte.
2. Label D is de definitieve norm: Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de eisen elke paar jaar strenger zouden worden (bijv. label C in 2028). De huidige regering heeft deze verdere verstrenging voorlopig geschrapt. Wie renoveert tot label D, voldoet aan de huidige langetermijnnorm van de renovatieplicht.

Collectieve aanpak: De kracht van de VME

Bij een appartement kunt u de renovatieplicht vaak niet alleen aanpakken. Om van label F naar D te gaan, zijn meestal ingrepen nodig aan de gemeenschappelijke delen, zoals:

• Dakisolatie: Vaak de meest effectieve maatregel met een impact tot 50% op de EPC-score.
• Gevelisolatie: Cruciaal voor gebouwen uit de jaren ’60 en ’70.
• Hoogrendementsglas: Het vervangen van enkel of oud dubbel glas in de volledige gevel.

Nieuw in 2025/2026: Om deze collectieve werken te versnellen, is er een federaal initiatief om de besluitvorming in de VME te versoepelen. Voor energiebesparende maatregelen volstaat voortaan vaak een gewone meerderheid (50% + 1) in plaats van de eerdere 2/3 meerderheid, om te voorkomen dat individuele eigenaars noodzakelijke besparingen blokkeren.

Subsidies en ondersteuning

De overheid moedigt VME’s aan om niet hap-stap te renoveren, maar te werken met een totaalvisie.

• Renovatiemasterplan: VME’s met minstens 15 wooneenheden kunnen tot 1 juni 2026 een subsidie krijgen tot € 12.000 (of 60% van de factuur) voor het laten opstellen van een masterplan door een expert.
• Mijn VerbouwPremie: Voor specifieke werken zoals isolatie of een warmtepomp kunnen eigenaars (afhankelijk van hun inkomen) aanzienlijke premies ontvangen.

Veelgestelde vragen (Q&A)

Geldt de renovatieplicht ook als ik een appartement erf? Nee. De renovatieplicht wordt enkel geactiveerd bij een notariële overdracht in “volle eigendom”, zoals een aankoop of schenking. Bij een erfenis is er geen renovatieverplichting.

Wat als we de termijn van 6 jaar overschrijden? Indien u na zes jaar geen nieuw EPC-attest met minimaal label D kunt voorleggen, kan het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) een administratieve geldboete opleggen van € 500 tot € 5.000. Let op: het betalen van de boete stelt u niet vrij van de verplichting; er wordt een nieuwe termijn opgelegd.

Kan ik mijn individuele appartement naar label D brengen zonder de VME? Dat is moeilijk. Omdat de muren en het dak gemeenschappelijk zijn, heeft u voor de belangrijkste isolatiewerken het akkoord van de Algemene Vergadering nodig. U kunt wel individueel investeren in zaken zoals een warmtepomp-airco of interne isolatie, maar collectieve isolatie is bijna altijd goedkoper en effectiever.

Is label D voldoende voor de toekomst? Hoewel de wet nu label D als eindpunt stelt voor de renovatieplicht, is het voor de verkoopwaarde verstandig om direct door te pakken naar label B of A indien mogelijk. Banken bieden vaak gunstigere “groene leningen” aan voor panden met een beter label.

Hoe weet de overheid dat ik moet renoveren? Alle EPC-attesten zijn centraal geregistreerd in de Vlaamse database. Bij een verkoop koppelt de database de datum van de akte aan het label. Indien er na zes jaar geen nieuw, beter attest wordt geregistreerd, volgt er automatisch een controle.