Laadpalen en zonnepanelen in de VME

De energietransitie klopt aan de deur van elk appartementsgebouw. Met de opkomst van elektrische auto’s en de vraag naar hernieuwbare energie staan Verenigingen van Mede-Eigenaars (VME) voor grote uitdagingen. Wat gisteren nog een individuele wens was van één eigenaar, is vandaag vaak een collectieve technische en juridische puzzel geworden.

Voor de zelf-beherende mede-eigenaar is het essentieel om te weten welke nieuwe verplichtingen er zijn sinds 2025 en hoe u de veiligheid in de parkeerkelder waarborgt.

1. Laadpalen: Verplichtingen en procedures

Sinds 1 januari 2025 gelden er in Vlaanderen strengere regels voor parkeerterreinen. Hoewel er voor bestaande woongebouwen (nog) geen algemene plicht is om laadpalen te installeren, is dit voor andere gebouwen wel het geval:

  • Bestaande niet-residentiële gebouwen: Gebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen (zoals kantoorgebouwen of gebouwen voor collectief wonen zoals rusthuizen) moeten uiterlijk sinds begin 2025 over minstens twee oplaadpunten beschikken.
  • Nieuwbouw en grote renovaties: Voor gebouwen waarvoor de vergunning na maart 2021 is aangevraagd, moet elke parkeerplaats vaak al voorzien zijn van wachtbuizen of goten voor latere bekabeling.

Individuele aanvraag: Een individuele mede-eigenaar heeft het recht om op eigen kosten infrastructuur aan te leggen voor energie, mits hij dit vooraf meldt aan de syndicus. Echter, zodra de installatie een veiligheidsrisico inhoudt, is de toestemming van de Algemene Vergadering nodig.

2. Brandveiligheid in de parkeergarage

De installatie van laadpalen, zeker in ondergrondse garages, brengt specifieke risico’s met zich mee. Batterijbranden kunnen temperaturen van meer dan 1.000 graden Celsius bereiken en zijn zeer moeilijk te blussen.

Daarom hanteren brandweerzones sinds 2021 strikte richtlijnen voor VME’s:

  • Enkel AC-laden: In ondergrondse parkings zijn alleen gewone wisselstroomladers (AC) toegestaan; snelladers (DC) zijn daar verboden.
  • Noodstop: Er moet een centrale brandweerschakelaar bij de ingang zijn om de stroom naar alle laadpunten in één keer af te sluiten.
  • Detectie: De aanwezigheid van rookdetectoren en bij voorkeur CO-melders is essentieel in ruimtes waar geladen wordt.

3. Zonnepanelen en “Energiedelen”

Zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak zijn een uitstekende manier om de energiefactuur van de VME te drukken. Sinds 2025 is er bovendien een extra stimulans voor grootverbruikers om daken vol te leggen.

Collectieve investering: De VME kan beslissen om als rechtspersoon te investeren in zonnepanelen. De opgewekte stroom kan worden gebruikt voor de lift en de verlichting, maar de VME kan de stroom ook “verkopen” of delen met de individuele bewoners via het systeem van energiedelen. Dit is financieel interessant omdat de VME zo de investering sneller terugverdient.

Plug & Play panelen: Sinds april 2025 is het officieel toegestaan om zogenaamde stekkerpanelen (voor op het balkon) aan te sluiten. Let wel op: de VME kan hier strengere regels voor opstellen in het Reglement van Interne Orde, bijvoorbeeld om de esthetiek van de gevel te bewaken of overbelasting van het elektriciteitsnet in het gebouw te voorkomen.

Veelgestelde vragen (Q&A)

Welke meerderheid is nodig om laadpalen te plaatsen? Voor de aanleg van collectieve laadinfrastructuur of zonnepanelen die het uiterlijk van het gebouw veranderen, is doorgaans een 2/3 meerderheid vereist. Voor puur energiebesparende maatregelen zonder grote structurele wijzigingen kan in sommige gevallen een gewone meerderheid (50% + 1) volstaan om de transitie te versnellen.

Mag de syndicus een individuele laadpaal weigeren? De syndicus zelf kan dit niet verbieden, maar hij kan de vraag wel voorleggen aan de Algemene Vergadering op basis van technische bezwaren (bijvoorbeeld een tekort aan elektrisch vermogen in het gebouw). Het is raadzaam om eerst een vermogensanalyse te laten uitvoeren om te zien hoeveel auto’s er tegelijk kunnen laden.

Wie betaalt de keuring van de laadpalen? Elke nieuwe elektrische installatie of verzwaring moet gekeurd worden volgens het AREI. Indien de laadpaal privatief is, zijn de kosten voor de eigenaar. Bij een collectief systeem draagt de VME de kosten.

Moet de blokpolis aangepast worden bij de installatie van zonnepanelen? Ja. Zonnepanelen en laadpalen verhogen de waarde van het gebouw en veranderen het risicoprofiel. De syndicus moet de verzekeraar inlichten om de dekking van de blokpolis te laten controleren en eventueel de verzekerde waarde te verhogen.

Zijn zonnepanelen op het dak vergunningsplichtig? Sinds 1 maart 2026 zijn veel installaties op platte daken (tot 1 meter boven de dakrand) of geïntegreerd in hellende daken vrijgesteld van een omgevingsvergunning, mits er geen stabiliteitswerken nodig zijn.